Tag Archives: dementerend

Na zestig jaar gedwongen uit elkaar

Iemand had deze link facebook gedeeld en nadat ik het stukje gelezen had deelde ik ‘m ook nog eens. Het is inderdaad schrijnend wanneer mensen, na 60 jaar huwelijk, uit elkaar gehaald worden vanwege gezondheidsproblemen. Wat ik op het moment van lezen vergat, is dat dit niet nieuw is. Zoals ik het las leek het een noodkreet op alle bezuinigingen in de zorg.

Onderweg van mijn werk naar huis volgde ik een programma op de radio. Hierin kwam het bovenstaande ook aan de orde. De mannelijke helft van het echtpaar blijkt aan de ziekte van Alzheimer te lijden. Dat is een vorm van dementie en zoals de meesten weten leven dementerenden in hun eigen werkelijkheid. Dat is meestal niet de onze en daardoor botst dat in het dagelijks leven. Ze zijn niet “betrouwbaar” meer, weten vaak niet wat ze doen, vergeten waar ze mee bezig waren, weten de weg niet meer in hun vertrouwde omgeving. Kortom, ze worden helaas een gevaar voor zichzelf, maar ook voor anderen.

Overbelast

Partners van Alzheimerpatienten raken maar al te vaak overbelast. Ze kunnen de zorg niet meer aan, zijn vaak de gevangene van deze partner. Alleen laten, om zelf even een boodschap te kunnen doen, gaat niet. Ze meenemen is ook geen oplossing, want het zijn net kleine kinderen: je komt oren en ogen te kort. Wanneer de partner eenmaal overbelast is volgt heel vaak een spoedopname van de dementerende. Zo’n spoedopname is voor niemand leuk. Voor de dementerende zelf niet, maar ook voor de partner of kinderen is het vaak een regelrechte ramp. De dementerende mens is meestal boos, wil niet blijven, is voortdurend op zoek naar de uitgang.

De kurk

En nee, dit is niet leuk. Voor niemand! Dat ben ik me heel goed bewust. Ik heb gewerkt op een afdeling waar dit soort spoedopnames voorkwamen. Het leven van zo iemand raakt totaal ontwricht. In eerste instantie is de mantelzorger, vaak de partner of één van de kinderen, opgelucht. Eindelijk wordt er goed gezorgd voor de dementerende. De opluchting slaat al gauw om wanneer de dementerende enorm boos blijkt te zijn. Bovendien lijken ze in een vreemde omgeving veel erger te dementeren dan in hun vertrouwde omgeving. Was thuis houden dan toch een betere optie geweest? Nee, want de mantelzorger was immers overbelast. En zoals de verpleeghuisarts daar vaak terecht opmerkte tegen de mantelzorger: “U bent de kurk waarop alles drijft. Dat is een wankel evenwicht”. Bij overbelasting blijft deze kurk duidelijk niet meer drijven.

Decorumverlies

Gebeurt dit uit elkaar halen alleen wanneer iemand dementerend raakt? Nee, absoluut niet. Wat dacht je van mensen die een hersenbloeding krijgen? Zij worden na een ziekenhuisperiode overgeplaatst naar een revalidatie afdeling en in negen van de tien gevallen daarna naar een verpleeghuis. Naar een somatische afdeling. Ook dan kan de partner niet mee verhuizen. Zou zo’n partner dat dan echt willen? Waarschijnlijk wel, maar een verpleeghuis is hier niet op ingesteld. Bovendien vraag ik me heel serieus af of iemand met zijn partner mee wil verhuizen naar een psychosomatische afdeling, ook wel gesloten afdeling genoemd. Daar woon je dan als “normaal” iemand tussen de dementerenden. Ik denk echt dat je daar zelf helemaal gek wordt. Wonen tussen mensen die verward zijn, niet meer weten wat ze doen, duizend keer hetzelfde vragen, niet meer weten dat ze al gegeten hebben, niet onder de douche willen, handelingen eindeloos repeteren om nog maar te zwijgen over het decorum verlies waar dementerenden vaak aan lijden:  “Gebit uit de mond halen tijdens het eten om dit schoon te likken, plassen in een hoek van de kamer, met de mond open eten en dus smakken, met de handen eten en soms het eten door elkaar kneden omdat ze het niet meer als eten herkennen”. Ik gun dit niemand, maar zeker niet degene die niet dementerend is.

 Privacy

Maar hoe zou jij het vinden als je met je partner in een verpleeghuis woont en je hebt zelf geen zorg nodig. Het maakt niet uit of dit op een somatische of psychosomatische afdeling is, want op beide afdelingen komt de verzorgende met de regelmaat van de klok je kamer in: Om je partner te helpen met wassen en aankleden, vanwege de toiletgang, om koffie of thee te brengen. Hoezo privacy? Die heb je dan niet meer. Ook ’s nachts komt er een verzorgende langs, gewoon om te kijken of je partner nog in bed ligt, of om zijn urinaal te legen of hem te helpen in een prettigere houding te liggen. Daar wordt je dan zelf ook wakker van, althans dat lijkt mij zo.

Enorm moeilijk

Het is heel naar als je na 60 jaar gedwongen uit elkaar moet, maar die 60 jaar halen veel mensen niet eens. Misschien is het beter om terug te kijken op de tijd die je samen had en alle goede dingen koesteren.

Makkelijk gezegd? Ja, dat is makkelijk gezegd en ontzettend moeilijk om te doen, maar misschien wel het enige verstandige.

Advertisements

Thuishouden niet verstandig

bang

Gisteren las ik in de krant een ingezonden stukje waarin iemand schreef dat het niet verstandig is om hulpbehoevende ouderen zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen.

In de geschetste situatie hebben deze ouderen weinig zelfredzaamheid, zijn afhankelijk van de verpleegkundige die ’s morgens en ’s avonds even langs komt om de kousen aan- en uit te doen. Verder lijkt het op het leven in een gevangeniscel.

Ouderen kunnen beter naar het verzorgingshuis, want daar kan men naar de gemeenschapsruimte, het restaurant, de dagopvang of naar de activiteitenbegeleiding. En, niet geheel onbelangrijk, er is verpleeghulp in huis.

Deze man heeft duidelijk niet begrepen dat er bezuinigd gaat worden in de zorg. Wonen en zorg wordt gescheiden, zodat ouderen in een verzorgingshuis huur voor hun appartement moeten gaan betalen. Eigenlijk is dit ook heel logisch, want iedereen betaalt huur of hypotheek, dus waarom ouderen niet. Zorg moet met ingang van volgend jaar worden ingekocht. Het hele verzorgingshuissysteem gaat op de kop. De verzorgingshuizen krijgen minder geld binnen, dus er moet bezuinigd worden. Minder “handen aan bed”, zoals dat zo mooi heet, zal niet te vermijden zijn. Maar daar haal je de bezuinigen niet alleen uit. Ook de dagopvang, activiteitenbegeleiding, de groepsruimte en het restaurant zijn grote kostenposten en het geld is er straks niet meer voor.

Daar zit je dan, als hulpbehoevende oudere, in een verzorgingshuis waar je geen kant op kan:  ’s Morgens komt even iemand je helpen met wassen en met een beetje goede wil smeert ze ook nog je boterham. Om een uur of half elf vliegt er misschien nog wel iemand langs met een koffiekan, maar wie weet moet je de koffie weer gewoon zelf zetten terwijl je in een rolstoel zit en deze niet zelf kan voortbewegen.

Gelukkig is er de middagmaaltijd. Die zullen ze in die huizen waarschijnlijk niet overslaan en kan je gewoon naar het restaurant. Het is wel praktisch als je jezelf kan verplaatsen, anders wordt dat niks. Dan moet je echt gewoon wachten tot je de maaltijd aangereikt krijgt. Hopelijk kan je dan wel zelf eten, want of er voldoende handen zijn om mensen te helpen met eten, weten we nog niet. Ach Nederland wordt toch te dik, het is meteen een mooie afslankmethode.

Naar de dagopvang is er niet meer bij. Al die dementerenden blijven gewoon door zo’n huis ronddolen. Klampen iedereen aan omdat ze moeten plassen, hun man zoeken, hun kinderen kwijt zijn en niet meer weten waar ze heen moeten. Genoeg personeel om al deze mensen op te vangen, te kalmeren, te begeleiden naar hun appartement is er waarschijnlijk niet.

Waar gaat dit toe leiden ?

De breiclub, de kookclub, de mannenclub, de vrouwenclub, het voorlezen, de gym, de klaverjasvereniging waar iedereen graag heen gaat is misschien niet meer rendabel. Wie weet moet daar straks dik voor betaald worden. Dat kunnen de meeste ouderen niet, dus gaan ze niet meer naar deze activiteiten. Het personeel moet waarschijnlijk inkrimpen en dan moeten twee misschien wel het werk van zes man gaan doen.

Wat een warboel zal dit worden.

Weet u,  misschien loopt het binnen een half jaar wel helemaal spaak. Dan rollen er koppen in de zorg, er werken te veel mensen en er is te weinig geld. Maar misschien vallen er ook wel doden. Want als er met steeds minder personeel alsmaar meer werk verzet moet gaan worden gaan er geheid fouten gemaakt worden.

En weet u, misschien is er dàn wel iemand in Den Haag die bedenkt dat dit eigenlijk allemaal niet zo kan.

Wie weet is het een goed idee om een delegatie van een verzorgingshuis, zo’n tien tot twaalf hulpbehoevende ouderen, een dagje naar Den Haag te brengen. Gewoon een afspiegeling van de verzorgingshuisbewoners. Die parkeren we die dag even  bij Edith Schippers en Martin van Rijn. Oké, laat ik niet heel vervelend doen, we nemen ook twee redelijk zelfredzame ouderen mee die een beetje mantelzorg kunnen verlenen aan de andere tien. Dat is misschien wel zo aardig. Dan gaan er dus mee:

Twee redelijk zelfredzame ouderen, twee flink dementerenden, twee beginnend dementerende, twee psychiatrische ouderen, een boze oudere, een zeurende oudere, een oudere in een rolstoel die afhankelijke is van de actieve lift en ook nog één die afhankelijk is van een passieve lift.

We brengen ze ’s morgens om 8.00 uur even langs en laten weten dat we ze om 18.00 uur weer komen ophalen. Kunnen ze deze mensen even een dagje bezighouden, naar het toilet begeleiden, uitleggen dat hun kinderen al volwassen zijn, dat ze even moeten wachten, want er moet eerst iemand anders verschoond worden, enz. ,enz., enz.

Misschien, heel misschien gaan zij dan beseffen dat zij onverantwoord bezig zijn met hun bezuinigingswoede in de zorg.