Ruimte en vrijheid

 

ruimte-en-vrijheid

Probeer je eens voor te stellen dat je in je huiskamer zit en er loopt ineens een vreemde door de gang en gaat in de keuken een boterham smeren. Vervolgens komt er een meisje je kamer binnen en gaat gewoon gezellig bij je zitten.

Ik persoonlijk zou er niet aan moeten denken.

Mijn dochter heeft, met haar twee kinderen, bijna een jaar zo gewoond. Ze deelt een flat met een andere gescheiden vrouw die ook een kind heeft. Gelukkig bestaat die constructie anders had ze haar benen onder andermans tafel moeten steken. Vorig jaar was de wachtlijst nog drie maanden. Vandaag de dag blijkt die wachtlijst voor zo’n gedeelde woning een jaar te zijn.

Mijn dochter heeft de grootste slaapkamer als zit-slaapkamer en haar kinderen delen één slaapkamer. Er is een gezamenlijke keuken, badkamer en toilet. Haar huisgenote heeft de woonkamer als zit-slaapkamer en haar dochter heeft de andere slaapkamer. Soms moeten mijn dochter en haar huisgenote tegelijk koken. Zie je het voor je? Maar het is niet anders tot ze vorige week hoorde dat ze een eigen flat krijgt. Eind van deze maand kan ze al verhuizen en ze is de koning te rijk. Toen ze me belde om het te vertellen sprongen spontaan de tranen in mijn ogen. Ik heb met haar meegeleefd en heb ook regelmatig gezien wat moeilijk het is om in zo’n kleine ruimte goede moed te houden. Echt waar, ik heb mijn petje voor haar afgenomen.

Als ik die ruimte nu eens doortrek naar het verpleeghuis, waar de dementerenden ook in vrijheid moeten kunnen leven. Dat is het thema wat de overheid dit jaar bedacht heeft en het resultaat bij ons is dat alle deuren open moeten blijven. Er is één deur met een code en laatst is die door een bewoner gekraakt, dus werd de code veranderd. Verder zijn alle deuren open en de dementerenden met loopdrang hebben alle vrijheid om rond te lopen. Bekaf zijn zij aan het eind van de dag. Het lopen begint vaak al aan het eind van de nachtdienst. Dan komen de eerste twee in pyjama, vaak op blote voeten, al rondlopen.
Er zijn dementerenden die er helemaal niet goed tegen kunnen dat iedereen maar in- en uitloopt. Ze zich afvragen wat al die mensen in hun huis doen. Op zo’n moment moet ik ook altijd aan mijn dochter denken.

Vrijheid voor dementerenden is voor mijn gevoel wat tegenstrijdig. Zij worden gescreend en krijgen een BOPZ status. Dat betekent groen licht voor Bijzondere Opname Psychiatrisch Ziekenhuis. Ofwel een gesloten afdeling omdat zij voor zichzelf en anderen een gevaar vormen.

Tegenwoordig mogen zij overal rondstruinen en degene die dit al te enthousiast doen hebben een dwaalsensor. Deze gaat af zodra zij in de BOPZ gang lopen. Hoezo vrijheid? Als ze per ongeluk door de klapdeur met code verdwijnen worden zij door ons terug gehaald. Er zijn er die dat helemaal niet willen en boos worden.

Wij, het personeel, nemen het soms al te letterlijk. We laten ook kastdeuren of de deuren van de bergruimte open. Scheelt een handeling, want de werkdruk wordt alleen maar groter. Laatst liep ik zo’n bergruimte in om iets op te ruimen. Ik nam niet eens de moeite om het licht aan te doen. Terwijl ik iets terug zette zag ik vanuit mijn ooghoeken iets bewegen. Geschrokken keek ik nog eens goed en deed het licht aan. Daar zat ze, met haar broek op haar enkels op een po-stoel die niet gebruikt werd. Helaas zat er geen po en je raadt het al: Poep op de grond. Stel nou dat ik niet in die ruimte had hoeven wezen dan had één van ons de boel op een gegeven moment zó aangetroffen. We zouden geen idee gehad hebben van wie dat was en die mevrouw liep dan nog gewoon rond met vieze billen en vieze handen. Tja, je moet ergens je billen mee schoonvegen.

Later diezelfde dag, zag ik een bewoner met rolstoel en al in de voorraadkast, die ook al niet dicht was. Hij had een pak sap opengemaakt en aan zijn mond gezet.

Onze eigen schuld. Wij hadden die deuren wel dicht moeten houden, maar ja, het is zoveel makkelijker om dat niet te doen. Scheelt een handeling, zoals ik al zei.

Maar even terug naar al die deuren die wel open moeten blijven en stel je dan eens het volgende voor: Je zit in een rolstoel en kan daarmee goed uit de voeten. Je zoek naar de uitgang en trippelt de hele dag door de gangen.

“Zuster, kom ik zo bij de uitgang?”

“Ja, als u die gang neemt, of die andere komt u bij de uitgang. Deze gang loopt dood, dus daar heeft u niks aan.”

“Hartelijk dank, zuster.”

Een kwartier later herhaalt het tafereel zich. En iedere keer is ze weer dankbaar dat we haar de weg wezen naar de uitgang.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s